พระยาคางเหล็ก

Logo taifudo red Website Taifudo Academy
Tags:
Share this post:

พระยาคางเหล็กหรือพระยาพัทลุง (ขุนคางเหล็ก) เดิมชื่อ “ขุน” เป็นบุตรชายของพระยาราชบังสันตะตา เจ้าเมืองพัทลุงสมัยกรุงศรีอยุธยา ได้รับการแต่งตั้งเป็น“พระยาแก้วเการพพิไชยฯ” เจ้าเมืองพัทลุงใน พ.ศ. ๒๓๑๕ สมัยกรุงธนบุรี นับเป็นครั้งแรกที่เชื้อสายสกุล “ณ พัทลุง” ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้ปกครองเมือง เมื่อเมืองตั้งอยู่ที่ตำบลลำปำ อำเภอเมือง จังหวัดพัทลุง และสืบต่อมาจนย้ายเมืองมาอยู่ในที่ปัจจุบัน สมัยรัชกาลที่ ๖

ผลงานพระยาคางเหล็ก

พระยาคางเหล็ก เป็นนักปกครองที่มีความสามารถสูง ดังจะเห็นได้จากการปรับเปลี่ยนท่าทีตามนโยบายของส่วนกลางมาตลอด เช่น ในสมัยกรุงธนบุรี ได้เปลี่ยนวิธีอิสลามมานับถือพุทธศาสนา ต่างเล่ากันว่าเมื่อพระเจ้ากรุงธนบุรีรับสั่งถามขุนนางที่เข้าเฝ้าอยู่ว่า “ใครจะตามเสด็จขึ้นสวรรค์ได้บ้าง” ผู้เข้าเฝ้าต่างคนต่างนิ่งอยู่ แต่พระยาคางเหล็กกราบทูลว่า “เป็นอันเหลือวิสัยผู้หาบุญมิได้ จะตามเสด็จขึ้นสวรรค์ในเวลาที่มีชีวิตอยู่ ข้าพระพุทธเจ้าจะได้ตามเสด็จเมื่อหาชีวิตไม่แล้ว” พระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดฯว่าพูดถูก นี่เป็นคำพูดที่กล้าทูล จึงได้รับนามว่า “คางเหล็ก” แม้จะมีการเปลี่ยนแผ่นดินในปี พ.ศ. ๒๓๒๕ พระยาคางเหล็ก ก็ยังได้รับพระกรุณา โปรดเกล้าฯ จากรัชกาลที่ ๑ ให้คงรับราชการเป็นเจ้าเมืองพัทลุงต่อไป และได้ส่งธิดาไปถวายตัวเป็นเจ้าจอมด้วย คือเจ้าจอมมารดากลิ่น ในพระองค์เจ้าสุทัศน์(ต้นสกุลสุทัศน์ ณ อยุธยา) นอกเหนือจากการเป็นนักปกครองที่มีความสามารถสูงแล้ว พระยาคางเหล็กยังเป็นนักรบที่กล้าหาญ เช่น เมื่อคราว “สงครามเก้าทัพ” ในพ.ศ.๒๓๒๘ได้ร่วมมือกับพระมหาช่วยพระภิกษุผู้มีความรู้ทางไสยศาสตร์แห่งวัดป่าลิไลย์ปลุกระดมมหาชนชาวพัทลุงต่อสู้พม่าเพื่อปกป้องแผ่นดินไว้ด้วยชีวิต ต่อจากนั้นได้เป็นแม่กองทัพเรือคุมทัพเมืองพัทลุงและเมืองจะนะยกไปตีเมืองปัตตานีร่วมกับทัพหลวงจนตีเมืองปัตตานีได้ในที่สุด

รวมเวลาที่พระยาคางเหล็กว่าราชการเมืองพัทลุงอยู่ ๑๗ ปี โดยถึงแก่อนิจกรรมเมื่อปี พ.ศ. ๒๓๓๒ แม้ระยะเวลาจะผ่านไปเป็นเวลานานแล้วก็ตาม แต่คุณงามความดี ความเด็ดเดี่ยวกล้าหาญ ความซื่อสัตย์ของท่าน ยังอยู่ในความทรงจำของชาวพัทลุงสืบไป

อนุสาวรีย์ผู้สําเร็จราชการ พระยาพัทลุง-ขุนคางเหล็ก

“พระยาแก้วโกรพพิชัย เขตวิเศษราชกิจพิพิธภักดีอภัยพิริยพาหะ” (ขุน) หรือ พระยาพัทลุงคางเหล็ก ผู้สำเร็จราชการเมืองพัทลุง เป็นบุตรของ พระยาราชบังสัน (ตะตา) อดีตผู้สำเร็จราชการเมืองพัทลุง

เมื่อปี พ.ศ.2315 พระเจ้ากรุงธนบุรี (พระเจ้าตากสินมหาราช) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งนายขุน บุตรของพระยาราชบังสัน (ตะตา) ให้เป็นพระยาแก้วโกรพพิชัยฯ ผู้สำเร็จราชการเมืองพัทลุง เปลี่ยนการนับถือศาสนาอิสลามมานับถือศาสนาพุทธตามแบบอย่างของพระเจ้าแผ่นดิน คือ พระเจ้าตากสินมหาราช ได้รับราชทินนามว่า พระยาพัทลุง (ขุนคางเหล็ก) เพราะเป็นคนกล้าพูด กล้าทำ เป็นนักรบมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ต่อสู้ศึกพม่ามาตั้งแต่กรุงศรีอยุธยาแตกพ่ายให้กับพม่า ทำศึกสงครามร่วมกับพระเจ้าตากสินมหาราชหลายต่อหลายครั้ง

พระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก เป็นนักปกครองที่มีความสามารถสูง ดังจะเห็นได้จากการปรับเปลี่ยนท่าทีตามนโยบายของส่วนกลางมาตลอด เช่น ในสมัยกรุงธนบุรี ต่างเล่ากัน ว่า เมื่อพระเจ้ากรุงธนบุรีสั่งถามขุนนางที่เข้าเฝ้าอยู่ว่า “ใครจะตามเสด็จขึ้นสวรรค์ได้บ้าง”

ผู้เข้าเฝ้าต่างนิ่ง แต่พระยาพัทลุงกราบทูลว่า “เป็นอันเหลือวิสัย ผู้หาบุญมิได้ จะตามเสด็จขึ้นสวรรค์ในเวลาที่มีชีวิตอยู่ ข้าพระพุทธเจ้าจะได้ตามเสด็จเมื่อหาชีวิตไม่แล้ว”

พระเจ้ากรุงธนบุรีโปรดว่าพูดถูกนี่ เป็นคำพูดที่กล้ากราบทูล จึงได้รับนามว่า “คางเหล็ก”

แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงแผ่นดินในปี พ.ศ.2325 พระยาพัทลุง ขุนคางเหล็ก ก็ยังได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จากรัชกาลที่ 1 ให้คงรับราชการเป็นเจ้าเมืองพัทลุงต่อไปและส่งธิดาไปถวายตัวเป็นเจ้าจอมด้วย คือ เจ้าจอมมารดากลิ่นในพระองค์เจ้าสุทัศน์ (ต้นสกุล สุทัศน์ ณ อยุธยา)

นอกเหนือจากการเป็นนักปกครองที่มีความสามารถสูงแล้ว พระยาพัทลุงขุนคางเหล็กยังเป็นนักรบที่กล้าหาญ เช่น เมื่อคราวสงคราม เก้าทัพ ในปี พ.ศ.2328 ได้ร่วมมือกับพระมหาช่วย พระภิกษุผู้มีความรู้ทางด้านวิทยาคมแห่งวัดป่าลิไลย์ ปลุกระดมชาวพัทลุงต่อสู้พม่า เพื่อปกป้องแผ่นดินไว้ด้วยชีวิต ต่อจากนั้น ได้เป็นแม่กองทัพเรือคุมทัพเมืองพัทลุง และเมืองจะนะ ยกไปตีเมืองปัตตานีร่วมกับ ทัพหลวง จนตีเมืองปัตตานีได้ในที่สุด

รวมเวลาที่พระยาพัทลุงขุนคางเหล็กว่าราชการในเมืองพัทลุงอยู่ 17 ปี โดยถึงแก่อนิจกรรมเมื่อปี พ.ศ.2332

แม้เวลาจะผ่านไปเป็นเวลานานแล้วก็ตาม แต่คุณงามความดีของท่านยังอยู่ในความ ทรงจำของชาวพัทลุงสืบไป

เพื่อเป็นการระลึกถึงท่านพระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก คณะลูกหลานสายตระกูล ณ พัทลุง และประชาชนชาวพัทลุง ท่านหญิงประภาพันธุ์ กรโกสิยกาจ หรือ หม่อมเจ้าประภาพันธุ์ ภาณุพันธุ์ เป็นประธานในพิธียกรูปเหมือนพระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก ขึ้นประดิษฐานยังแท่นของอนุสาวรีย์ ที่วัดวัง ต.ลำปำ อ.เมือง จ.พัทลุง

มี พล.ท.วิวรรธน์ ปฐมภาคย์ แม่ทัพ ภาคที่ 4 ประธานดึงสายสิญจน์ พระเกจิคณาจารย์ชื่อดัง อาทิ พ่อท่านผ่อง วัดแจ้ง, พ่อท่านเอียด วัดโคกแย้ม, พ่อท่านผล วัดทุ่งนารี, พ่อท่านห้อง วัดเขาอ้อ นั่งปรกอธิษฐานจิตปลุกเสกรูปเหมือนและเหรียญพระยาพัทลุงขุนคางเหล็ก เมื่อวันพุธที่ 6 ก.ค. 2559 เวลา 09.30 น. ที่ผ่านมา

สำหรับวัดวัง เป็นวัดโบราณที่มีความสำคัญคู่กับเมืองพัทลุง ตลอดสมัยรัตน โกสินทร์ ด้วยเคยเป็นสถานที่ประกอบพิธี ถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการเมืองพัทลุงในอดีต จนกระทั่งทางราชการยกเลิกพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา และย้ายเมืองพัทลุงจากตำบลลำปำ ไปตั้งที่ตำบลคูหาสวรรค์ คือที่ตั้งเมืองปัจจุบัน เมื่อปี พ.ศ.2469

ปัจจุบันวัดวัง ยังคงเป็นวัดสำคัญที่ใช้ประกอบพิธีกรรมทางพุทธศาสนาในวาระต่างๆ เป็นแหล่งรวมของศิลปกรรมที่งดงาม ที่กรมศิลปากรประกาศขึ้นทะเบียนไว้ตั้งแต่ พ.ศ.2528 และประกาศเขตโบราณสถานอีกด้วย เช่น พระอุโบสถ เป็นสถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ หลังคาทรงไทยมุงด้วยกระเบื้อง เคลือบดินเผาประดับด้วยช่อฟ้าใบระกา ด้านหน้ามีมุขเด็จยื่นออกมา ด้านในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังสีฝุ่นบอกเล่าเรื่องราวพุทธประวัติและเทพชุมนุม บริเวณระเบียงคด โดยรอบมีพระพุทธรูปปูนปั้นปางต่างๆ ประดิษฐานเรียง 108 รูป ไว้ให้สักการะบูชา

ติดต่อเพิ่มเติม...

อาจารย์ชีวิน อัจฉริยะฉาย
Chiwin Atchariyachay
卓(陳)遠輝
 
Taifudo Academy – 太夫道
โรงเรียนศิลปศาสตร์การป้องกันตัวไทยหัตถยุทธ
(รับรองหลักสูตรโดยกระทรวงศึกษาธิการ)
 
สถานที่ : 21 ซอยพีเอสยู ถนนปุณณกัณฑ์ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
Hatyai Songkhla Southern part of Thailand
地址:Punnakan 路 – PSU 小街, 合艾, 宋卡府 90110
Tags:
Share this post:
Table of Contents

บทความและข่าวสารอื่นๆ

Logo taifudo red Website Taifudo Academy

Welcome To Taifudo

What is Taifudo? It could more appropriately be said “what isn’t Tai Fu Do?” First and foremost

Logo taifudo red Website Taifudo Academy

พระยาคางเหล็ก

พระยาคางเหล็กหรือพระยาพัทลุง (ขุนคางเหล็ก) เดิมชื่อ “ขุน” เป็นบุตรชายของพระยาราชบังสันตะ

tfd 554 Website Taifudo Academy

หมวดที่ 1 : บนเบาะ

การควบคุมเมื่อลงบนพื้น ใช้เพียงสิบเทคนิคที่เรียบง่ายเราไม่มีแข่งขันเราใช้เพียงป้องกันเมื่อจำต้องล้มล

Website Taifudo Academy

ศาสตร์พลพยัคฆ์

ศาสตร์พลพยัคฆ์ ในหลักวิชาศาสตร์พลพยัคฆ์ แบ่งเป็น 4 หมวดวิชาเรียน ได้แก่ การใช้อาวุธในศาสตร์พลพยัคฆ์

Logo taifudo red Website Taifudo Academy

ไสยเวทย์

เดิมทีวิชาการเหล่านี้เป็นลัทธิไสยศาสตร์ของพวกพราหมณ์ ครั้นนานเข้าความรู้สึกเดิมหายไป ชวนให้เห็นเป็นล

thiland xinwu@2000x 100 logo

ท่ารำในซินอู่ (Xin Wu)

ท่ารำในซินอู่มีไว้เพื่อ? 1. มีให้สมาชิกที่สนใจ ไว้ฝึกเพื่อออกกำลัง พัฒนากล้ามเนื้อ พลัง และระบบการหา

WordPress Cookie Plugin by Real Cookie Banner