---
title: ประวัติและการกำเนิดมวยไชยา (Muay Chaiya) ศิลปะการต่อสู้ประจำถิ่น
url: https://www.taifudo.com/th/muay-chaiya-th/
date: 2023-10-31T17:06:50+00:00
modified: 2026-05-24T13:36:22+00:00
lang: th
---

# ประวัติและการกำเนิดมวยไชยา (Muay Chaiya) ศิลปะการต่อสู้ประจำถิ่น

มวยไชยาเป็นศิลปะมวยไทยที่มีชื่อเสียงประจำอำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยมีประวัติความเป็นมายาวนานและมีชื่อเสียงมากในสมัยรัชกาลที่ 5 และ 6 ถึงขนาดที่มีนักมวยจากไชยาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นหมื่นมวยมีชื่อ

## หัวข้อ

## ประวัติและการกำเนิดมวยไชยา

มวยไชยาเริ่มต้นขึ้นที่วัดเก่าแก่อรัญญิกชื่อวัดทุ่งจับช้าง โดยมี "พ่อท่านมา" สมภารวัดซึ่งเป็นชาวกรุงเทพฯ ที่หลบหนีมาเมืองไชยาเป็นผู้ฝึกสอนวิชามวยไทยแก่ชาวไชยา ทำให้เมืองไชยากลายเป็นเมืองมวยที่มีชื่อเสียง มวยไทยไชยาจึงมีชื่อเสียงตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

## ศาลาเก้าห้อง: ศูนย์กลางของการชกมวย

หลังจากที่มวยไชยาเจริญรุ่งเรือง การชกมวยกลายเป็นกีฬาสำคัญในงานเทศกาลต่าง ๆ ศาลาเก้าห้องที่ตำบลพุมเรียง สร้างโดยพระยาวจีสัตยารักษ์ เป็นสถานที่สำคัญในการจัดการชกมวยและกิจกรรมต่าง ๆ ศาลาเก้าห้องถูกสร้างขึ้นเป็นสาธารณสมบัติ มีลักษณะเป็นเสาไม้ตำเสา 30 ต้น และมีบ่อน้ำทางทิศตะวันตก

ปัจจุบันศาลาเก้าห้องเดิมถูกปรับปรุงใหม่เป็นศาลาที่มีขนาดเล็กกว่าเดิม แต่ยังคงใช้เป็นที่พักคนเดินทางและสถานที่สมโภชพระพุทธรูปในงานแห่พระพุทธทางบกทุกปี

## การชกมวยที่ศาลาเก้าห้อง

ในงานแห่พระพุทธรูป นักมวยจากแต่ละแห่งจะเดินทางมาจับคู่ชกกัน โดยมีพระยาไชยาเป็นประธาน การจับคู่มวยในสมัยนั้นไม่มีการชั่งน้ำหนัก แต่ให้รูปร่างพอฟัดพอเหวี่ยงกัน นักมวยจะแต่งกายด้วยการพันหมัดถักและคาดเชือกเฉพาะบริเวณข้อมือ

## กติกาและท่ามวยไชยา

การชกมวยไชยาใช้กติกาแบบเดิมคือชกกัน 5 ยก แต่ใช้ยกเวียน โดยจับคู่มวยได้กี่คู่ก็ชกกันคู่ละ 1 ยก จนจบครบ 5 ยก การหมดยกมี 2 แบบคือฝ่ายใดเพลี่ยงพล้ำยกมือขอบอกเวลาหมดยก หรือใช้ลูกลอยเจาะก้นลอยน้ำ เมื่อลูกลอยจมน้ำจึงตีกลองบอกหมดยก

ดนตรีที่ใช้มีปี่และกลองยาวประโคมก่อนและขณะทำการต่อสู้ ท่ามวยไชยาที่สำคัญได้แก่ ท่าย่างสามขุม, ท่าเสือลากหาง, และท่าพันหมัดพลิกเหลี่ยม ซึ่งเป็นท่าที่ต้องใช้ฝึกซ้ำแล้วซ้ำอีกเพื่อให้เกิดความคมและเด็ดขาดในการต่อสู้

## เวทีมวยวัดพระบรมธาตุไชยา

เมื่อการชกมวยที่ศาลาเก้าห้องเลิกไป สนามมวยใหม่ถูกสร้างขึ้นที่วัดพระบรมธาตุไชยา โดยมีการชกบนลานดินและเก็บเงินจากผู้ชม การชกที่สนามนี้ใช้กติกาแบบเดิม แต่มีการสร้างเวทีถาวรโดยใช้เสาปูนซีเมนต์เสริมเหล็กและมุงหลังคาสังกะสี

## ค่ายมวยสำคัญในเมืองไชยา

เมืองไชยามีกองมวยสำคัญ 4 กองคือ กองมวยบ้านเวียง, กองมวยปากท่อ, กองมวยบ้านทุ่ง, และกองมวยพุมเรียง นักมวยในกองมวยได้รับสิทธิพิเศษและไม่ต้องเสียภาษีรัชชู และไม่ถูกเกณฑ์แรงงาน

ค่ายมวยสำคัญในไชยาได้แก่ ค่าย ศ.ปักษี, ค่ายชัยภิรมย์, ค่ายวงค์ไชยา, และค่ายบำรุงหิรัญ โดยแต่ละค่ายมีนักมวยฝีมือเยี่ยมที่เคยผ่านการชกในเมืองกรุงและเป็นที่รู้จักกันดี

## การรื้อถอนเวทีและการเปลี่ยนแปลง

การชกมวยที่เวทีวัดพระบรมธาตุถูกยกเลิกในสมัยพระครูโสภณเจตสิการาม และเปลี่ยนสถานที่ชกไปยังที่ว่าการอำเภอไชยา แต่ไม่ประสบความสำเร็จในระยะยาว วงการมวยไชยาจึงเริ่มเสื่อมลง แต่ยังคงมีความพยายามในการฟื้นฟูวิญญาณนักสู้ของเมืองมวยในอดีต

## นักมวยฝีมือเยี่ยมในอดีต

นักมวยฝีมือเยี่ยมของเมืองไชยาที่มีชื่อเสียง ได้แก่ หมื่นมวยมีชื่อ (ปล่อง จำนงทอง), สอน ศักดิ์เพชร, นิล ปักษี, และเนียม ปักษี นักมวยเหล่านี้ได้สร้างชื่อเสียงให้กับเมืองไชยาและได้รับการยกย่องในวงการมวยไทย

## ครูมวยไชยาในยุคปัจจุบัน

ครูมวยไชยาที่มีชื่อเสียงในยุคปัจจุบันได้แก่ ณปภพ ประมวญ (ครูแปรง) และ กฤดากร สดประเสริฐ (ครูเล็ก) ที่ยังคงสืบสานและฝึกสอนมวยไชยาให้กับคนรุ่นหลัง

## เอกลักษณ์ของมวยไชยา

เอกลักษณ์ของมวยไชยาประกอบด้วยการตั้งท่ามวย การจดมวย ท่าครูหรือท่าย่างสามขุม การไหว้ครูร่ายรำ การพันมือแบบคาดเชือก การแต่งกาย และการฝึกซ้อมมวยไชยา แม่ไม้มวยไชยาที่สำคัญได้แก่ ปั้นหมัด, เต้นแร้งเต้นกา, พันแขน, พันหมัด, กระโดดตบศอก, พันหมัดพลิกเหลี่ยม, และ ย่างสามขุม

มวยไชยาเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่มีคุณค่าและเป็นที่ภาคภูมิใจของคนไทย ควรได้รับการสนับสนุนและสืบสานต่อไปเพื่อให้มวยไทยไชยายังคงมีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักในระดับโลก

https://youtu.be/HViK8KSFxfg?si=m1nIZ0ovcMzSuKQO

## แหล่งอ้างอิง

- [https://www.muaychaiya.com/](https://www.muaychaiya.com/)

## ติดต่อโรงเรียนศิลปศาสตร์การป้องกันตัวไทยหัตถยุทธ

ผู้สนใจเรียนศิลปะการต่อสู้ การป้องกันตัว หรือศึกษาหลักสูตรของ Taifudo Academy สามารถติดต่อโรงเรียนเพื่อสอบถามรายละเอียด ตารางเรียน ค่าใช้จ่าย และความเหมาะสมของหลักสูตรก่อนสมัครเรียน

- **สถานที่:** ถนนปุณณกัณฑ์ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
- **Facebook:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/facebook-taifudo)
- **Instagram:** [taifudoacademy.official](https://www.taifudo.com/taifudolink/instagram-taifudo)
- **Tiktok:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/tiktok-taifudo)
- **Twitter:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/x-taifudo)
- **Youtube:** [@taifudoacademy](https://www.taifudo.com/taifudolink/youtube-taifudo-academy)
- **LINE:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/line-taifudo)
- **เบอร์โทร:** 083 923 4204
- **เว็บไซต์:** [www.taifudo.com](https://www.taifudo.com/taifudolink/website-taifudo)
- **แผนที่:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/map-taifudo)

***เริ่มต้นฝึกวันนี้ เพื่อความมั่นใจ ความปลอดภัย และสุขภาพที่ดีในระยะยาว*
*ไทฟูโดไม่เน้นความรุนแรง แต่เน้นการป้องกันตัวอย่างมีสติและยั่งยืน***