---
title: ไม้ตะพดสัญลักษณ์ที่เป็นมากกว่าไม้เท้า
url: https://www.taifudo.com/th/mai-taphot-walking-stick-th/
date: 2022-07-31T11:45:02+00:00
modified: 2026-10-13T11:27:08+00:00
lang: th
---

# ไม้ตะพดสัญลักษณ์ที่เป็นมากกว่าไม้เท้า

หากว่า "ปืนและบ่วงบาศ" เป็นสัญลักษณ์ของหนุ่มคาวบอยอเมริกันแล้ว สัญลักษณ์ของชายไทยในอดีตก็ไม่แคล้วเจ้าไม้ที่ถูกเรียกขานกันว่า "ตะพด" ซึ่งคนไทยรู้จักและใช้งานมันมาหลายยุคหลายสมัยแล้ว โดยเฉพาะในช่วงที่นิยมมากที่สุดคือสมัยรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งไม้ตะพดได้กลายเป็นแฟชั่นและได้รับความนิยมแพร่หลายอย่างมาก

## หัวข้อ

## ความแตกต่างระหว่างไม้ตะพดและไม้เท้า

หลายคนมักเข้าใจและสับสนระหว่าง ‘ไม้เท้า’ กับ ‘ไม้ตะพด’ เนื่องจากรูปลักษณ์และความยาวที่คล้ายคลึงกัน แต่จริงๆ แล้วไม้ทั้งสองชนิดนี้มีจุดประสงค์และการใช้งานที่แตกต่างกัน โดยไม้เท้านั้นเป็นอุปกรณ์ช่วยในการเดินของผู้ป่วย ผู้สูงอายุ หรือผู้ที่ได้รับบาดเจ็บ ซึ่งปกติจะมีขาเดียวหรือหลายขาเพื่อช่วยการทรงตัว ในขณะที่ไม้ตะพดนั้นอยู่ในกลุ่มของ "ไม้ถือ" ที่ใช้เป็นเครื่องมือประจำตัวเมื่อลงจากเรือนของชายไทยสมัยโบราณ

## ประโยชน์และการใช้งานของไม้ตะพด

ไม้ตะพดนั้นมีประโยชน์ใช้สอยหลากหลาย เช่น เมื่อลงจากเรือนจะถือติดมือเพื่อป้องกันตัว ใช้กระทุ่มรกพงหญ้าเพื่อไล่งูหรือสัตว์มีพิษ และยังใช้ในการตีระฆังเมื่อไปนมัสการรอยพระพุทธบาทสระบุรี ซึ่งเป็นของฝากอันขึ้นชื่อของสถานที่แห่งนี้ด้วย

## ที่มาของคำว่า "ตะพด"

คำว่า "ตะพด" นั้นอาจมาจากพันธุ์ของไม้ไผ่ที่มีข้อสั้น เนื้อแข็ง และเหมาะสมสำหรับการทำไม้ตะพด เช่น ไม้ไผ่เปร็ง ไม้รวก และไม้มะเกลือ เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีการใช้เทคนิคการทำไม้ตะพดให้สวยงามและเป็นเอกลักษณ์โดยการรดน้ำซาวข้าวและลนไฟ เพื่อสร้างลวดลายที่สวยงาม

## กระบวนการทำไม้ตะพด

การทำไม้ตะพดเริ่มจากการเลือกไม้ที่เนื้อแน่น แก่จัด จากนั้นใช้กาบมะพร้าวชุบทรายละเอียดขัดผิวไม้จนเกลี้ยงเรียบ แล้วล้างด้วยน้ำอีกครั้ง วิธีการทำไม้ตะพดมีหลายวิธี เช่น การใช้เส้นลวดพันรอบไม้แล้วลนไฟเพื่อให้เกิดลวดลายไหม้ ซึ่งทำให้ไม้ตะพดมีความสวยงามและเป็นเอกลักษณ์

## การตกแต่งหัวไม้ตะพด

หัวไม้ตะพดนั้นมีหลายแบบ เช่น หัวเงิน หัวทองเหลือง หัวงาช้าง หัวกระดูกสัตว์ หัวแก้ว หรือหัวเหรียญ ซึ่งเหรียญที่นิยมมากคือเหรียญรัชกาลที่ 5 หัวไม้ตะพดมีหลากหลายรูปทรง เช่น หัวตุ้มใหญ่ หัวไม้เท้า หัวขอสับ หัวลูกจันทน์ และหัวรูปสัตว์ต่างๆ

## ไม้ตะพดในวรรณกรรม

ในวรรณกรรมทรงคุณค่าอย่าง ‘สี่แผ่นดิน’ โดย ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้กล่าวถึงการเล่นไม้ตะพดของคนชั้นสูงในยุคนั้น ซึ่งแสดงให้เห็นถึงการใช้ไม้ตะพดเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันและการแต่งกาย

## การสืบสานและสะสมไม้ตะพด

แม้ในปัจจุบันการใช้ไม้ตะพดจะหายากขึ้น แต่ยังมีผู้ที่เห็นคุณค่าของไม้ตะพดและพยายามถ่ายทอดให้คนรุ่นใหม่เห็นคุณค่าและสืบสานเอกลักษณ์ความเป็นลูกผู้ชายไทย การสะสมไม้ตะพดกลายเป็นที่นิยมในหมู่นักสะสม โดยเฉพาะในตลาดจตุจักรและห้างสรรพสินค้าริเวอร์ซิตี้ ที่มีการจำหน่ายไม้ตะพดทั้งใหม่และเก่า

## ไม้ตะพดในศิลปะการป้องกันตัว

อาจารย์ชีวิน อัจฉริยฉาย แห่งโรงเรียนศิลปะศาสตร์การป้องกันตัว ไทยหัตถยุทธ หรือ[ไทฟูโด](https://www.taifudo.com/th/taifudo-th/) อคาเดมี่ ได้เปิดสอนศิลปะการป้องกันตัวด้วยไม้ตะพด ซึ่งเป็นวิชาที่มีรูปแบบการโจมตีและป้องกันตัวเหมือนเพลงดาบหรือเพลงมวย เช่น ท่าห้ามทัพ ท่าม้าดีดกะโหลก และท่าเชยคาง

ไม้ตะพดไม่เพียงแต่เป็นเครื่องมือในการป้องกันตัว แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ที่บ่งบอกถึงความเป็นลูกผู้ชายไทย เป็นสัญลักษณ์ที่มีคุณค่าและเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่คนไทยควรอนุรักษ์และสืบสานต่อไป

## แหล่งอ้างอิง

- [จากหนังสือพิมพ์ธรรมลีลา ฉบับที่ 78 พ.ค.50 โดย ปาณี ชีวาภาคย์](https://mgronline.com/dhamma/detail/9500000050659)

## อ่านต่อในหัวข้อที่เกี่ยวข้อง

- [ดาบคืออะไร? ประวัติ ประเภท และศิลปะการต่อสู้ที่คุณต้องรู้](https://www.taifudo.com/th/sword-th/)
- [ดาบไทยทรงญี่ปุ่น การผสมผสานแห่งวัฒนธรรมและศิลปะการต่อสู้](https://www.taifudo.com/th/japanese-style-thai-sword-th/)
- [การถือน้ำพิพัฒน์สัตยาและดาบในประวัติศาสตร์ไทย](https://www.taifudo.com/th/holding-water-phiphat-sattaya-and-sword-th/)

หากต้องการเริ่มฝึกกับผู้สอน สามารถดูรายละเอียด[หลักสูตรอาวุธ (Weapon)](https://www.taifudo.com/th/courses/weapon-th/) และ[ติดต่อ Taifudo Academy เพื่อสอบถามการสมัครเรียน](https://www.taifudo.com/th/contact-us-th/)

## ติดต่อโรงเรียนศิลปศาสตร์การป้องกันตัวไทยหัตถยุทธ

ผู้สนใจเรียนศิลปะการต่อสู้ การป้องกันตัว หรือศึกษาหลักสูตรของ Taifudo Academy สามารถติดต่อโรงเรียนเพื่อสอบถามรายละเอียด ตารางเรียน ค่าใช้จ่าย และความเหมาะสมของหลักสูตรก่อนสมัครเรียน

- **สถานที่:** ถนนปุณณกัณฑ์ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
- **Facebook:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/facebook-taifudo)
- **Instagram:** [taifudoacademy.official](https://www.taifudo.com/taifudolink/instagram-taifudo)
- **Tiktok:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/tiktok-taifudo)
- **Twitter:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/x-taifudo)
- **Youtube:** [@taifudoacademy](https://www.taifudo.com/taifudolink/youtube-taifudo-academy)
- **LINE:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/line-taifudo)
- **เบอร์โทร:** 083 923 4204
- **เว็บไซต์:** [www.taifudo.com](https://www.taifudo.com/taifudolink/website-taifudo)
- **แผนที่:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/map-taifudo)

***เริ่มต้นฝึกวันนี้ เพื่อความมั่นใจ ความปลอดภัย และสุขภาพที่ดีในระยะยาว*
*ไทฟูโดไม่เน้นความรุนแรง แต่เน้นการป้องกันตัวอย่างมีสติและยั่งยืน***