---
title: บทที่ 10 ทิก๋วยลี้ฉายาเซียนไม้เท้าเหล็ก
url: https://www.taifudo.com/th/chapter-10-li-tieguai-th/
date: 2022-03-31T15:14:08+00:00
modified: 2026-10-06T07:29:07+00:00
lang: th
---

# บทที่ 10 ทิก๋วยลี้ฉายาเซียนไม้เท้าเหล็ก

ในปี พ.ศ.2532 ขณะนั้นผมยังฝึกมวยจีนที่สำนักลิ่วเหอกับหมอน้อย หมอน้อยมีชื่อเสียงทางด้านรักษากระดูก เส้นเอ็นแบบแผนจีนโบราณทั้งยังเป็นครูสอนมวยจีน อยู่ที่ในเมืองเชียงใหม่มานานแล้ว (หมอน้อยให้ผมเรียกท่านว่า **“พี่น้อย”** แทนคำว่าหมอน้อยหรืออาจารย์น้อย) เวลาหนึ่งทุ่มถึงสามทุ่มของทุกวันอาจารย์น้อยนัดผมให้ไปฝึกมวยจีนที่บ้านพี่บูลย์ ซึ่งเป็นที่ตั้งสำนักลิ่วเหอ พี่บูลย์นั่งบนรถเข็นเพราะเคยประสบอุบัติเหตุขาพิการ คนนำฝึกคือพี่ชุม ทั้งสองคนเป็นศิษย์น้องของอาจารย์น้อย ทั้งหมดเรียนมวยจีนมาจากอาจารย์ก๋วยเส็ง เมื่อเวลาสามทุ่มผมฝึกมวยจากสำนักลิ่วเหอเสร็จ ผมก็ไปฝึกต่อที่บ้านอาจารย์น้อยต่ออีก ต่อมาอาจารย์น้อยชวนอาจารย์โจ เหล่าวาง (อาจารย์โจบอกว่า ท่านเป็นชาวมูเซอดำ มีอาชีพพ่อค้าคาราวานเพชรพลอยบนดอย) มาร่วมกันทำ สำนักมวยจีน กับสำนักลิ่วเหอของ อาจารย์น้อยและตกลงใช้ชื่อว่า สำนักมวยจีนมังกรธิเบต อาจารย์โจมีทักษะ มวยจีน เป็นที่ยอมรับว่าแข็งแรง ดุดัน ทำให้ผมได้ฝึก มวยจีน กับอาจารย์น้อย และมีอาจารย์โจเข้ามาที่สำนัก (บ้านพี่บูลย์) เพื่อมาถ่ายทอดมวยจีนให้พวกเราเพิ่มเติมอีก

## หัวข้อ

https://www.youtube.com/watch?v=86r9MoIYmPI

ในปี พ.ศ.2532 นั้นผมเรียนอยู่ชั้นปี 2 คณะบริหารธุรกิจสาขาวิชาการจัดการโรงแรม และการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยพายัพจังหวัดเชียงใหม่ ผมทำเรื่องกับทางฝ่ายกิจกรรมของมหาวิทยาลัยเพื่อขอจัดตั้งชมรมศิลปะป้องกัน ตัวขึ้น มีคนสนใจ และสมัครเข้าร่วมเป็นสมาชิกในครั้งแรกจำนวน 100 กว่าคน ผมขอตั้งชมรมและใช้ชื่อชมรมในครั้ง แรกว่า **“ชมรมศิลปะป้องกันตัวโด”** ภายหลังไม่นานผมก็เปลี่ยนชื่อชมรมมาเป็นชมรมศิลปะป้องกันตัวไทฟูโด โดยคิด ตั้งชื่อแบบง่ายๆ ขึ้นในตอนนั้นเพื่อให้ออกเสียงโดยมีนัยให้พอเข้าใจได้ว่าผมผู้ก่อตั้งชมรมและผู้นำฝึกซ้อมมีทักษะ มวยไทย (ฝึกกับครูทอง เชื้อไชยา) [กังฟู](https://www.taifudo.com/th/science-of-taifudo-ep9-kung-fu-th/) (สำนักลิ่วเหอ และสำนักมวยจีนมังกรธิเบต) และ[คาราเต้](https://www.taifudo.com/th/karate-th/)โด (ชมรมคาราเต้ โด มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย) รวมถึง[เทควันโด](https://www.taifudo.com/th/taekwondo-th/) (ฝึกกับอาจารย์กฤช วรธำรงค์) ด้วยการก่อตั้งศิลปะป้องกันตัวชื่อ **"ไทฟูโด"** จึงได้เริ่มขึ้นในปี พ.ศ.2532 ที่มหาวิทยาลัยพายัพ จังหวัดเชียงใหม่

ในวันแรกที่เปิดชมรมศิลปะป้องกันตัวไทฟูโด ผมเชิญอาจารย์โจ เหล่าวาง มาเป็นเกียรติด้วย ในครั้งนั้น อาจารย์โจเดินไปที่ต้นฉำฉา (จามจุรีแดง) (ก้ามปู) หน้ามหาวิทยาลัยพายัพเพื่อโชว์การส่งพลังกระแทกสั้นๆ ไปยัง ฝ่ามือทั้งสองที่แตะอยู่ที่ลำต้นของต้นฉำฉาขนาดใหญ่ พลังกระแทกนั้นทำให้กิ่งไม้แห้งๆ และผุที่ยังคาติดอยู่กับต้นพากันร่วงลงมาจำนวนมาก เหล่าสมาชิกที่ได้ชมพากันทึ่งในพลังของอาจารย์โจ เมื่อชมรมเปิดให้มีการฝึกซ้อมก็มีสมาชิก มาฝึกอย่างสม่ำเสมอราว 30 กว่าคน โดยผมเป็นผู้นำฝึกซ้อมทักษะมวยให้กับสมาชิกในชมรม ทักษะที่ผมนำมาให้สมาชิกในชมรมฝึกในช่วงแรกนั้นมีรูปแบบทักษะการออกหมัดชกแบบคาราเต้ ท่าเตะแบบทั้งคาราเต้และเทควันโด รวมถึงฝึกทักษะการทุ่มของยูโดเป็นหลัก ส่วนทักษะอื่นๆ ที่ผมเคยฝึกมา ผมก็ยังฝึกซ้อมด้วยตัวเอง มวยจีน ผมก็ยังคงฝึกที่สำนัก ตามเวลาปกติ

ต่อมามีการจัดงานพิธีไหว้ครูของ **"สำนักมวยจีน มังกรธิเบต"** ที่บ้านพี่บูลย์ขึ้น อาจารย์โจบอกชื่อมวย และอาวุธต่างๆ ที่สามารถถ่ายทอดได้ให้พวกเราเลือกว่าจะเรียนอะไร อาจารย์โจให้เลือกคนละสองอย่าง ผมเลือกมวยเตะทิก๋วยลี้และ[พลองผู้เฒ่า](https://www.taifudo.com/th/science-of-taifudo-ep11-elders-pole-th/) เมื่อทำพิธีไหว้ปรามาจารย์เสร็จเรียบร้อยแล้ว อาจารย์โจเรียกให้ผมมาเป็นหุ่นเพื่อสาธิตการเข้า ท่าและใช้ท่ามวยต่างๆ จนเมื่อขณะที่ผมอยู่ในท่านั่งชันเข่าด้านขาขวา ด้านขาซ้ายเข่าแตะพื้นและจิกจมูกเท้าลงพื้นส้นเท้าตั้งขี้น อาจารย์โจยืนอยู่ด้านหลังผมพร้อมกล่าวสั้นๆ เพียงว่า **"ถ้าจะเรียนมวยเตะทิก๋วยลี้ งั้นขอแลกเท้าเทฯ แล้วกัน"** (อาจารย์โจทราบว่าผมฝึกเทควันโดมาแล้ว) พูดจบก็เหยียบกระแทกไปยังส้นเท้าซ้าย เสียงกระดูกเท้าด้านนอก หักดังเป๊าะ! สีหน้าผมเรียบเฉยไม่มีเสียงร้องซักแอะ ได้ยินแต่เสียงอาจารย์น้อยเร่งโขลกตำยาเพื่อใช้พอกรักษาให้ผมเมื่อการสาธิตเสร็จสิ้นลง ผมเดินด้วยขาขวาได้ปกติ ส่วนด้านขาซ้ายผมต้องใช้นิ้วโป้งเท้าจิกเพื่อรับน้ำหนักแทน ผมเดินกะเผลกอย่างคนที่ขาพิการไม่ปกติแบบนั้นราวกว่าสามเดือน

**ภาพ :** เทพ 8 องค์ ผู้อำนวยโชคลาภและความร่ำรวย แปดเซียน หรือ โป๊ยเซียน

### เทพ 8 องค์ ผู้อำนวยโชคลาภและความร่ำรวย แปดเซียน หรือ โป๊ยเซียน มีนามว่า

1. **ทิก๋วยลี้** เซียนแห่งยาและการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ
2. **ฮั่นเจงหลี** เซียนแห่งโชคลาภ การบริการ การปกครอง
3. **ลื่อทงบิน** เซียนแห่งการรักษาโรค
4. **เจียงกั๋วเล้า** เซียนแห่งความมั่นคง อายุยืน สุขภาพดี
5. **น่าใช้หัว** เซียนแห่งมวลบุปผาชาติ ความอุดมสมบูรณ์
6. **นางฮ่งเซียนไกว** เซียนแห่งความดีงาม ความซื่อสัตย์
7. **ฮั่นเซียงจื้อ** เซียนพยากรณ์ ผู้หยั่งรู้ และการดนตรี
8. **เช่าก๊กกู่** เซียนแห่งยศฐาบรรดาศักดิ์

ทิก๋วยลี้ เซียนแห่งยาและการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ **ภาษาจีนแต้จิ๋ว :** ทิก๋วยลี้ | **ภาษาจีนกลาง :** หลี่เถียไกว่

- **李 = Lǐ** อ่านว่า หลี่ เป็นแซ่หนึ่งของชาวจีน ทั้งยังเป็น ชื่อของต้นไม้ชนิดหนึ่ง มีผลกินได้ ฝรั่งเรียกว่า **“plum”** มีรสชาติหวาน อมเปรี้ยว
- **铁 = Tiě** อ่านว่า เถี่ย แปลว่า เหล็ก
- **拐 = Guǎi** อ่านว่า ไกว่ แปลว่า ไม้ค้ำ, ไม้เท้า

ตำนานได้กล่าวไว้ว่าถือกำเนิดเมื่อวันที่ 10 ค่ำ เดือน 7 ตามจันทรคติจีน ในสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก ระหว่าง พ.ศ. 341 - พ.ศ.535 เป็นคนแซ่หลี่ ชื่อตัวว่าหนิงเอี๋ยงหรือหงซุ่ยหรือหลี่เชวียนหลี่เชวียนเป็นคนหนุ่มที่มีรูปร่างคมสัน สติปัญญาเฉลียวฉลาด ชอบถือศีลกินเจ และบำเพ็ญเพียรเป็นประจำ หลี่เชวียนรำพึงว่า **"ตนเราเกิดมาแล้วต้องตาย ไม่มีใครอยู่ค้ำฟ้า ความอยากคือดาบอันคมกริบที่คอยตัดรอนธรรมอันบริสุทธิ์อยู่เสมอ ลาภยศทรัพย์สินเงินทองเป็นยาพิษ คอยเบื่อให้จิตใจหลงเมามัว ถึงแม้จะเป็นฮ่องเต้ มีอาณาจักรกว้างใหญ่ทั้งสี่ทิศ ก็เหมือนกับก้อนเมฆลอยอยู่นอกดวงจันทร์เท่านั้น ทุกสิ่งทุกอย่างเป็นของไม่เที่ยง เหตุใดหนอมนุษย์จึงไม่พิจารณา กลับปล่อยให้จิตใจจมปลักอยู่กับโลกียธรรมที่ผูกมัดอยู่เป็นปีที่ล่วงไป ไม่น่าหลงอยู่กับวัฏจักรเหล่านี้เลย"**

เมื่อหลี่เชวียนคิดได้ดั่งนี้ เขาจึงออกธุดงค์เข้าป่าเขาไปตามถ้ำ ตลอดจนตามศาลเจ้าโรงเจ แต่ก็ยังไม่สำเร็จมรรคผล เพราะไม่มีอาจารย์ชี้แนะ หลี่เชวียนจึงเดินทางไปยังสำนักไท่ซังเล่าจุนที่ภูเขาหัวซาน ซึ่งเป็นภูเขา สูงเทียมเมฆเต็มไปด้วยต้นสนสูงหลายคนโอบ ยามเย็นมีเมฆลอยมาสัมผัสยอดเขาจนทำให้เกิดรังสีสายรุ้งสลับสวยงาม หลี่เชวียนเดินชมป่าเขามาจนมืดค่ำ รุ่งเช้า [ไท่ซังเล่าจุน](http://www.chinatalks.co/chinesegods/%E0%B9%84%E0%B8%97%E0%B9%88%E0%B8%8B%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%99-%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%88%E0%B8%B7%E0%B9%88%E0%B8%AD-%E0%B9%81%E0%B8%AB%E0%B9%88%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B9%8B%E0%B8%B2/) เจ้าสำนักนั่งสนทนากับอวนคูเซียนภายในถ้ำสำนัก ได้กลิ่นดอกไม้หอมโชยเข้าไปมากกว่าทุกวัน จึงตรวจดูบัญชีเซียน รู้ว่าหลี่เชวียนอยู่ปากถ้ำซึ่งจะได้เป็นเซียนทิก๋วยลี้ในไม่ช้า จึงให้ศิษย์ออกไปเชิญเข้ามา
สนทนา หลี่เชวียนฝากตนเป็นศิษย์ศึกษาคำสอน ไท่ซังเล่าจุนกล่าวว่า **"จงพยายามสงบอารมณ์ ร่างกายจึงจะสงบ เมื่อร่างกายและอารมณ์สงบแล้ว กามราคะก็ไม่เกิด กิเลสก็จะหมดไป จิตวิญญาณก็จะผ่องใสสะอาดบริสุทธิ์ยิ่งกว่าสำลี ทำให้ไม่แก่ไม่เจ็บไม่ตาย"**

หลี่เชวียนจึงกลับมาปฏิบัติบำเพ็ญเพียรที่สำนักของตนตามโอวาทของ ไท่ซังเล่าจุน จนสำเร็จญาณสามารถถอดวิญญาณออกไปท่องเที่ยวได้ คนที่สนใจสมัครมาเป็นศิษย์หลายคน ข้างไท่ซังเล่าจุนกับอวนคูเซียนขี่นกกระเรียนมาบนยอดเขา นัดกับหลี่เชวียนจะไปท่องเที่ยวตามถ้ำพืดเขาเทียนซานทางภาคตะวันตก หลี่เชวียนจึงให้เย่จื่อศิษย์เฝ้าร่างตนไว้พร้อมกับสั่งว่า หากครบเจ็ดวันแล้วตนไม่มาให้เผาร่างนี้เสีย ว่าแล้วหลี่เชวียนก็ถอดวิญญาณออกจากร่างไปหาสองเซียนตามที่นัดกันไว้ พอถึงวันที่หก ทางบ้านบอกเย่จื่อว่ามารดาเจ็บหนักเย่จื่อคิดหนักว่าจะรักษาพยาบาลมารดาดีหรือเฝ้าร่างของอาจารย์ดี จึงปรึกษากับเพื่อนศิษย์ด้วยกันว่าจะทำอย่างใดดี เมื่อความคิดที่ว่า อาจารย์สั่งสอนศิษย์เมื่อโตใหญ่ แต่มารดาสั่งสอนตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิ จะเอาบุญคุณของอาจารย์กับมารดามาเทียบกันคงไม่ได้ ถ้าทิ้งร่างอาจารย์ก็เป็นแต่ผิดสัญญา แต่ถ้าไม่ไปรักษาพยาบาลมารดาก็จะกลายเป็นคนอกตัญญู เมื่อคิดได้ดังนี้จึงจัดการเผาศพของอาจารย์แล้วรีบกลับไปบ้าน แต่มารดาถึงแก่กรรมเสียก่อน

ฝ่ายไท่ซังเล่าจุนกับอวนคูเซียนต่างนำวิญญาณหลี่เชวียนท่องไปตามสำนักเซียนที่ภูเขาเทียนซาน 36 สำนัก เพื่อให้หลี่เชวียนศึกษาปฏิบัติทางเวทมนตร์และสมาธิทุกสำนัก กล่าวกันว่า หลี่เซียนได้ศึกษาเวทมนตร์กับเทพเจ้าซื่อหวังมู่ และเล่าจื่อปรมาจารย์แห่งลัทธิเต๋าด้วย เมื่อครบ ๗ วันแล้วทำให้หลี่เชวียนร้อนใจเรื่องร่างของตน จึงลาอาจารย์มาที่โรงเจ ไม่พบร่างกาย ของตน มีแต่กระดูกยังติดไฟกรุ่นอยู่จึงรู้แจ้งชัดแล้ว วิญญาณจึงล่องลอยไปยังเชิงเขาแห่งหนึ่ง เห็นศพขอทานเพิ่งตาย น่าตาน่าเกลียด ผมเผ้ารุงรัง ขาพิการข้างหนึ่ง มีไม้เท้าและถุงข้าวสารวางอยู่ข้างศพ เขาไม่มีทางเลือกจึงตัดสินใจเข้าสิงศพขอทาน จึงกลับฟื้นขึ้น เวทมนตร์คาถาศักดิ์สิทธิ์ตื่นทันทีด้วยมีร่างกายอาศัย เขาจึงเสกไม้เท้าให้เป็นเหล็ก ถุงข้าวสารเป็นน้ำเต้า แล้วกลับไปหาเย่จื่อ เสกมารดาเย่จื่อที่ตายไปให้ฟื้นขึ้น ต่างเล่าให้ฟังซึ่งกันและกันถึงเรื่องที่เกิดขึ้น ทิก๋วยลี้ให้ยาวิเศษแก่เย่จื่อหนึ่งเม็ดทำให้ร่างกายแข็งแรงไม่เจ็บไม่ป่วย ทำมาหาเลี้ยงมารดาจนสิ้นอายุขัย แล้วตนจึงไปบำเพ็ญเพียรที่สำนักเก่าของทิก๋วยลี้จนสำเร็จเป็นเซียน ทิก๋วยลี้จึงกลับมานำเย่จื่อไปอยู่ในสำนักเซียนเดียวกัน

## ท่าเตะทิก๋วยลี้คืออะไร?

อาจารย์โจบอกว่าผมฝึกท่าเตะจากที่ฝึกเทควันโดมาแล้ว ส่วนท่าเตะทิก๋วยลี้คือหลักการที่คนมักประมาทคิดว่าขาด้านที่พิการจะไม่มีแรงหรือใช้งานไม่ได้ เมื่อผมถูกหักกระดูกเท้าทำให้พิการแบบเฉพาะกิจ ต้องบังคับใช้นิ้วโป้งเท้าเพื่อจิกพื้นรับน้ำหนักเวลาเดินลักษณะเหมือนขาพิการอย่างเซียนทิก๋วยลี้

เวลานานกว่าสามเดือนแล้ว นิ้วโป้งเท้าผมถูกใช้งานจนแข็งแรงกว่าปกติ เมื่อยกเหวี่ยงเท้าที่เหมือนพิการ เตะเหมือนไม่ตั้งใจใส่แรง แต่เมื่อส่งพลังไปยังนิ้วโป้งเท้าท่าเตะจิกไปยังจุดเป้าหมาย การโจมตีนั้นมีประสิทธิภาพ และรุนแรงมากขึ้น เป็นอันว่าผมได้ฝึกวิชามวยเตะทิก๋วยลี้จากอาจารย์โจ สมดังที่ตั้งใจอยากฝึก ส่วนอาจารย์โจก็ได้หักกระดูกเท้าผมโดยไม่รอฟังคำยินยอมเพื่อทดสอบจิตใจก่อนจะยอมถ่ายทอดเพลงเตะจิกให้

## แหล่งอ้างอิง

- [https://th.wikipedia.org/wiki/หลี่เถียไกว่](https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B5%E0%B9%88%E0%B9%80%E0%B8%96%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B9%84%E0%B8%81%E0%B8%A7%E0%B9%88)

## อ่านต่อในหัวข้อที่เกี่ยวข้อง

- [วูซู (Wushu) ศิลปะการต่อสู้แห่งศิลปะและวัฒนธรรมจีน](https://www.taifudo.com/th/wushu-th/)
- [ความหมายการพันผ้าของมวยจีน และประโยชน์ของการพันผ้า](https://www.taifudo.com/th/clothe-of-kung-fu-th/)
- [อาจารย์ฮั่วหยวนเจี่ย ( 霍元甲 หรือ Fok Yuen Gap)](https://www.taifudo.com/th/huo-yuan-jia-th/)

หากต้องการเริ่มฝึกกับผู้สอน สามารถดูรายละเอียด[หลักสูตรมวยจีนใต้หรือกังฟู (Kung Fu)](https://www.taifudo.com/th/courses/kung-fu-th/) และ[ติดต่อ Taifudo Academy เพื่อสอบถามการสมัครเรียน](https://www.taifudo.com/th/contact-us-th/)

## ติดต่อโรงเรียนศิลปศาสตร์การป้องกันตัวไทยหัตถยุทธ

ผู้สนใจเรียนศิลปะการต่อสู้ การป้องกันตัว หรือศึกษาหลักสูตรของ Taifudo Academy สามารถติดต่อโรงเรียนเพื่อสอบถามรายละเอียด ตารางเรียน ค่าใช้จ่าย และความเหมาะสมของหลักสูตรก่อนสมัครเรียน

- **สถานที่:** ถนนปุณณกัณฑ์ ตำบลคอหงส์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110
- **Facebook:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/facebook-taifudo)
- **Instagram:** [taifudoacademy.official](https://www.taifudo.com/taifudolink/instagram-taifudo)
- **Tiktok:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/tiktok-taifudo)
- **Twitter:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/x-taifudo)
- **Youtube:** [@taifudoacademy](https://www.taifudo.com/taifudolink/youtube-taifudo-academy)
- **LINE:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/line-taifudo)
- **เบอร์โทร:** 083 923 4204
- **เว็บไซต์:** [www.taifudo.com](https://www.taifudo.com/taifudolink/website-taifudo)
- **แผนที่:** [Taifudo Academy](https://www.taifudo.com/taifudolink/map-taifudo)

***เริ่มต้นฝึกวันนี้ เพื่อความมั่นใจ ความปลอดภัย และสุขภาพที่ดีในระยะยาว*
*ไทฟูโดไม่เน้นความรุนแรง แต่เน้นการป้องกันตัวอย่างมีสติและยั่งยืน***